Het Vlaams Aardewerk: ontstaan

In elke cultuur is het bewerken van klei een eeuwenoud erfgoed. Ook het Vlaams Aardewerk kan bogen op een lange traditie die teruggaat tot de Middeleeuwen. Aanvankelijk worden er vooral huishoudelijke gebruiksvoorwerpen vervaardigd uit lokale klei en met loodglazuur bedekt.

Aarde een eeuwenoud erfgoed. Zoals men eertijds bier brouwde met het grute (i.p.v. hop), zo gebruikten de eerste pottenbakkers het grei (gres, grijswerk, zandsteengoed i.p.v. andere kleisoorten voor het producten.

Het “Vlaams Aardewerk” is een vroege Vlaamse uitvinding, waarvan de bronnen teruggaan tot 941 in Snellegem. Tijdens de 13de eeuw zal Brugge als handelsstad de “Vlaamse Grei” exporteren en beroemd maken. Het pottenbakkersambt blijkt dan reeds in volle bloei, getuige Robrecht van de Potterie in 1230, de eerste pottenbakkersgilde in 1302, Jhan Werrembout in 1309 enz. Toen het Vlaams Aardewerk zich gedurende de middeleeuwen verder ontwikkelde vervaardgide men gewone gebruiksvoorwerpen met de lokale roodbakkende kleisoorten. Het waren grove producten, zonder enige versiering met loodglazuur bedekt, die meestal in het huishouden hun bestemming vonden. Het versierd aardewerk verscheen pas in de 19de eeuw. In de loop van de eeuwen zullen heel wat meester pottenbakkers uitwijken en Vlaamse productiecentra oprichten in bijvoorbeeld Elzas Lotharingen (door de Bruggeling Cyfflé) of Auvillars (door Hendrik Landaner, die daarmee de basis legde voor de latere interesse in keramiek van Picasso). Ook steekt bijvoorbeeld het museum van Cluny in Parijs vol aardewerk van uitgeweken Vlamingen.

Uit de oude Vlaamse folklore ontwikkelde zich de hedendaagse keramiek die toonaangevend is in de wereld. Het was het vertrekpunt voor gerenommeerde keramisten als Piere Caille (°1911, Doornik) of voor de Bruggeling Joost Maréchal die zich oorspronkelijk boog over het Torhouts Aardewerk.

Lees ook de andere artikels
Het Aardewerk uit andere Vlaamse centra: de Poterie Flamande
Lees meer
Het Vlaams Aardewerk van Gilbert J. Monteyne (G.J.M.)
Lees meer