Het Vlaams Aardewerk : ontstaan
In elke cultuur is het bewerken van klei een eeuwenoud erfgoed. Ook het Vlaams Aardewerk kan bogen op een lange traditie die teruggaat tot de Middeleeuwen. Aanvankelijk worden er vooral huishoudelijke gebruiksvoorwerpen vervaardigd uit lokale klei en met loodglazuur bedekt.
Het Torhouts Aardewerk
De geschiedenis van het Torhouts aardewerk gaat terug tot de 15de eeuw met de pottenbakkerij nabij het kasteel van Wijnendale. Vanaf de 16de eeuw vinden we ook in het centrum erkende “pottebackers”. Er waren hoofdzakelijk drie generaties pottenbakkers aan het werk: de families ROOSE (1609-1820), WILLEMYNS (1783-1885) en MAES (1885-1939). De periode Willemyns vormde een eerste hoogtepunt van het sieraardewerk met o.a. de typische vuurkorfjes. De productie Maes verwierf grote bekendheid met het art nouveau-aardewerk van Leo Maes. Er waren in Torhout nog enkele ateliers actief o.a. Embrechts-Genouw (1924-1929).
Het Aardewerk uit andere Vlaamse centra: de Poterie Flamande
Naast het Torhouts aardewerk waren in Vlaanderen - meestal in navolging – nog andere pottenbakkerijen actief. Te Kortrijk: Laignail, Noséda, Caesens, de Société Belge, Sandra. De Brugse pottenbakkerijen: Den Uil, Paresys, Van Humskerke, Vande Voorde, Willemyns. Het Bredens, Maes Gent en te Sint-Niklaas Scheerderds-Van Kerckhove. De productie wordt gemeenschappelijk gerangschikt onder de noemer “Poterie Flamande”.
De techniek
Bredens, Torhouts, Kortrijks of Brugs aardewerk (gezamenlijk Vlaams Aardewerk genoemd) hebben één zaak gemeen. De kleuren ontstaan door het gebruik van oxyden en bedekt met loodglazuur.
Het Vlaams aardewerk van Gilbert Monteyne (G.J.M.)
Het huidig werk van Gilbert J. Monteyne sluit nauw aan bij de rijke traditie en de typische stijl van het Torhouts en het Poterie Flamande aarderwerk. Hij leerde het beroep van kindsbeen af. Zijn vader Boudewijn was reeds in 1929 bij Willemyns tewerkgesteld. Gilbert J. Monteyne moest in 1953 als 14-jarige aan de slag in de werkplaats van z’n vader. Zijn werk is zuiver ambachtelijk en handgemaakt naar het aloude procedé. Het resultaat is uniek. Hij tekent zijn stukken met de initialen G.J.M. Zo hebben ze niet alleen een decoratieve waarde, maar ze zijn tevens een waardevol verzamelobject. Dankzij het hoogwaardig Vlaams aardewerk van Gilbert J. Monteyne blijft het Torhouts en het Poterie Flamande aardewerk tijdloos voortleven.
Mededelingen
Gilbert Monteyne is momenteel bezig met het maken van terrashaarden.
Meer informatie: www.terrashaard-gjm.be